KOMPA! MAGAZINE Forum Index
Home - FAQ - Search - Memberlist - Usergroups - Register - Profile - Log in to check your private messages - Log in
 
Main Thread: Rs Kou Istwa Peyi Dayiti (Leson #8 ++++)
Goto page Previous  1, 2, 3, 4  Next
KOMPA! MAGAZINE Forum Index -> Let's Talk!
This forum is locked: you cannot post, reply to, or edit topics.This topic is locked: you cannot edit posts or make replies. View previous topic :: View next topic
Author Message
jeanVALjean



Joined: 07 Aug 2006
Posts: 9356
Location: Florida

PostPosted: Fri Sep 27, 2013 10:23 pm Post subject: Reply with quote

Inbin nap tann ou, Cherif la.
_________________
Music washes away from the soul the dust of everyday life.
~Berthold Auerbach
Back to top
View user's profile Send private message

Author Message
Neg Timid



Joined: 06 Apr 2006
Posts: 3258
Location: Brooklyn, NY/Gonaives-Artibonite

PostPosted: Sat Sep 28, 2013 8:52 am Post subject: Reply with quote

jeanVALjean wrote:
Inbin nap tann ou, Cherif la.


JVJ,

Mwen konnen se yon elv ki f ou ye, men se pa sa ki pou f ou pa kontinye vini nan Klas. Mwen remake mwen pa w w nan klas la kk jou. Kote w ye konsa? De tout fason, fk tout moun di w msi, paske se ou ki te vini avk inisyativ, sijere m pou m te ka f kou Istwa Dayiti sa-a. Mwen konnen ou entelijan anpil, e ou gen tan pran sans sa ki ap ft la a. Km ou ka w, premye pati istwa a fini depi apre 7 premye leson yo, ki te plis chita sou tan Endyen yo avk Panyl yo. An prensip, mwen ta dwe antre dirkteman nan tan Franse yo. Sa m'ap f la-a, m'ap svi avk f yo, reyalite yo, pou analize sa ki deja rakonte nan 7 premye leson yo. M'ap montre nou panse, analize, pou nou ka konprann byen sa ki te pase Epi pi enptan, pou nou konprann byen kisa ki te Kristf Kolon an. Se pou sa, mwen svi avk anpil potorik gason vanyan ki mouri, ki pa la ank, pou f yo pale, pou nou jije Kristf Kolon krkteman devan yon Jiri Global. Gen anpil bagay nou pral rakonte tou, fk se fason sa-a tou pou yo ta rakonte.... Verite yo oblije sti !

Kou k'ap ft la, se yon kou avanse, pou elv ki f klas avanse. Si yon elv pa't deja gen yon bon baz lekl, li pap konprann kou sa-a. Menm nan Dwa (Law), yon elv oblije te pran kk ti kou, pou konprann jijman k'ap ft la a.... Si se pa sa, li pap pran sans sa n'ap f la a. Rete branche ! M'ap fin f kk ti koreksyon nan Dizym leson an. Kenbe la gason m.

NT

_________________
Richie est un grand musicien qui ne peut pas tre compris du commun des mortels, car les notes qu'il met sont trop leves pour les oreilles du vulgaire.
Back to top
View user's profile Send private message Send e-mail

Author Message
T-Kout



Joined: 22 Sep 2010
Posts: 64
Location: QUEENS - NY

PostPosted: Sat Sep 28, 2013 1:05 pm Post subject: Reply with quote

Neg Timid wrote:
jeanVALjean wrote:
Inbin nap tann ou, Cherif la.


JVJ,

Mwen konnen se yon elv ki f ou ye, men se pa sa ki pou f ou pa kontinye vini nan Klas. Mwen remake mwen pa w w nan klas la kk jou. Kote w ye konsa? De tout fason, fk tout moun di w msi,[color=black] paske se ou ki te vini avk inisyativ, sijere m pou m te ka f kou Istwa Dayiti sa-a
. Mwen konnen ou entelijan anpil, e ou gen tan pran sans sa ki ap ft la a. Km ou ka w, premye pati istwa a fini depi apre 7 premye leson yo, ki te plis chita sou tan Endyen yo avk Panyl yo. An prensip, mwen ta dwe antre dirkteman nan tan Franse yo. Sa m'ap f la-a, m'ap svi avk f yo, reyalite yo, pou analize sa ki deja rakonte nan 7 premye leson yo. M'ap montre nou panse, analize, pou nou ka konprann byen sa ki te pase Epi pi enptan, pou nou konprann byen kisa ki te Kristf Kolon an. Se pou sa, mwen svi avk anpil potorik gason vanyan ki mouri, ki pa la ank, pou f yo pale, pou nou jije Kristf Kolon krkteman devan yon Jiri Global. Gen anpil bagay nou pral rakonte tou, fk se fason sa-a tou pou yo ta rakonte.... Verite yo oblije sti !

Kou k'ap ft la, se yon kou avanse, pou elv ki f klas avanse. Si yon elv pa't deja gen yon bon baz lekl, li pap konprann kou sa-a. Menm nan Dwa (Law), yon elv oblije te pran kk ti kou, pou konprann jijman k'ap ft la a.... Si se pa sa, li pap pran sans sa n'ap f la a. Rete branche ! M'ap fin f kk ti koreksyon nan Dizym leson an. Kenbe la gason m.

NT[/color]



WOW , se jeanVALjean, ki vini ak ide sa, jeanVALjean compliman, epri mil mesi !!!
_________________
Fo'w Kou-T T-Kout pandan lap jwe kout guita
Back to top
View user's profile Send private message

Author Message
Neg Timid



Joined: 06 Apr 2006
Posts: 3258
Location: Brooklyn, NY/Gonaives-Artibonite

PostPosted: Sun Sep 29, 2013 2:39 pm Post subject: Reply with quote

Dizym (10) Leson: Swit Jijman Cristobal Coln Ak Anpe Nan Konpayl Li Yo

Atis Plim: Ng Timid

Ante Sriptum an Kreyl Anvan n Ekri

A.S.= A.E Prezidan Jiri Global lan Mahatma Gandhi te frape Mayt li pou seyans lan te pran yon ti pz-goute=lunch.

Apre (1) ind tan, tout atiray Tribinal la; Jij, grefye, Sekret, Konsy Defans, Konsy Akizasyon, ak tout piblik yo a, te reprann plas yo nan sal Tribinal la, ansanm ak tout kirye, aryennaf, jounalis, etidyan-Dwa, jouda, tript etsetera era...

Men... fk nou kase met nan men nou, tout moun, vt kou mawon, zanana kou pengwen te remake ke apre entvansyon Avoka Akizasyon yo, sitou Jacques Pierre Brissot, tout reprezantan Konsy Defans yo te move kou yon kong, zangi elektrik, sa k tap voye koutje, sa k tap manje dan yo, sa k tap mimire anba anba, sak tap voye pwent, sa ou te santi lafimen dife tap sti nan nen yo ak nan zry yo pandan je yo tap f zkl, jous tan dlo sti ladan yo.
Ay papa, se tout bon nan won, verite sou tanbou f gason simen pa krab mele ak devire pengwen... Dans lan vin makawon.

Al, se nan anbyans sa-a Prezidan Jiri a frape mayt li pou seyans lan reprann.

Nan moman sa-a George Corley Wallace, politisyen rasis Meriken ki te ft nan lane 1919, epi ki te vin gouvn Alabama depi 1963 ale pou 1967 nan epk ng nwa tap goumen pou Dwa Moun yo (Human Rights), se sa gouvn Wallace te bliye senpmen li pat f negro yo km mechanste: Lage chen drese dy ng nw, boule legliz yo, bat yo, pann yo, tire yo tankou lapen ak zwazo san pitye.

Anpi tou, nonm Wallace sa-a te retounen vin gouvn menm eta Alabama nan lane 1971 jous nan lane 1979. Apre sa Msye vin repiye ank pou l tabli Jwt Politik Sal li a nan eta sidis rasis sa-a nan lane 1983 pou rive nan lane 1987.

Nan non Konsy Defans lan, Meriken nazi ak fachis sa-a, nan Sid byen fon Etazini an, te pran lapawl. Li te pale konsa:

George C. Wallace - Km youn nan moun k'ap reflechi tout tan jan sou plant t a, mwen etidye stiyasyon ki vin mete n nan jijman Global sa-a tout jan. Slman m sti etone, m vin pantan tlman lakl, lasipriz ak mekontantman anvayi k m ak tout moun debyen pou zak malont, sakrilj sa-a y'ap komt sou tout moun debyen sa yo, ki pap janm kanmarad yo, klkelswa sa yo f. Moun sa yo gen lodas mete chita sou ban lenfami jodiya, tout moun ki te f byen pou leve limanite.

An n f rapl listwa moun, vagabon sa yo pmt akize yo: Bon jan ti Blan, nen pwenti, bouch plat, je ble, je vt, je tamaren, je nwa tou, koul blon, bren, wouj ki te vin bay tan yo, lespri yo ak fs kouray yo, ki te vin sakrifye k yo anba vye soly cho twopik la, pou yo te pote byenf sivilizasyon kote yo sti a, ak limy Krisyanism lan bay sten Kreyati ki pot ko reylman moun. Endijn sa yo te gen fm moun, men yo pa't ko moun poutan paske yo pa't ka panse ni reflechi, se sa k f yo t'ap viv yon eta sovaj, nan yon babari san non.

Yo t'ap adore tout vye Kenken, Tenten ak mso zenglen imajinasyon fou ak malad yo a te f yo kw se Bondye ki ka leve yo, sove yo, ba yo lamen osinon teworize yo, rand yo malad anpitou kondane yo.

Yo te ofri sakrifis bay lalin, zetwal, loray, zkl, soly, sous, rivy, pyebwa, lanm; anpi anpil ladan yo te sakrifye moun pary yo, ke yo te boukannen pou yo manje apre, pandan yo t'ap griyen dan yo, montre jan yo kontan nan pami fanmi yo, zanmi yo ak tout lt konpayl yo.

Swadizan moun sa yo, Avoka Akizasyon yo ak tout Pwokir yo (D.A.) ap voye monte je fmen an, fk nou konprann ke dapre tout analiz, apre tout estimasyon, tout kalkil, yo poko prt pou ta rive nan estad moun. Nou dwe admt ke yo pa't gen ni kilti, ni ledikasyon, ni entelijans, pou yo te mennen lavi-sosyal, pou yo viv an sosyete, ni anyen k te f yo sanble ak moun sivilize, ke Msye Blan k te sti sou kontinan Lewp la ta ka swiv ak imite pou byen li, l l ta frekante yo, ta ka kenbe konpayi, paske nan okenn kondisyon, nan okenn ka, Endijn Nouvo Kontinan Santae Crucis sa-a pa't ka egal a yo. Day sa ekri byen gra nen Bib lan, md Kreyati koul sa yo, se pou svi yo la-a. Pa't janm gen psonn ki byen nan tt li, ki te ka anvizaje nan okenn ka, yon konparezon dirk ant endijn yo te fk dekrouvri yo ak blan Ewopeyen yo, nan nivo ras, kilti, kwayans ak Konesans Syantifik.

Fk tout moun admt ke Blan Ewopeyen an te depase yo de sanmil (100.000) koude, moun sa yo te nan estad anal toujou, fk nou rekont yo te enfery, yo pa't ko moun tout bon.

Kondi Msye Jean-Marie Arouet, ekriven franse yo te konnen sou non plim li Voltaire (Vlt) ki te deklare l l t'ap pale de ng nw ak Endyen ak tretman Blan te rezve pou yo, ke sten moun eklere te twouve enjis, ke l pa't Dwat tankou Lajistis: Depi Dik Dantan (Duc D'Antan) tout moun konnen ke Blan sipery anpil a Wouj ak Nwa ki yo menm nan ka pa yo sipery a Makak, ki li menm sipery a zwit (les hutres=oysters)

Anpi tou Msye Jean-Marie Arouet pa't janm regrt gen (2) de bato negriye kote l t'ap degaje l f kb li, nan bon jan biznis, yo vin rele latrt ng nw ak Endyen Loseyan Endyen yo, koms achte, twoke, vann ak revann esklav - Tout moun te twouve biznis sa-a nmal anpitou yo te f l san rem... Menm jan nan pa n, nan Eta Alabama, nou te gen sa nou te rele segregasyon, nou pa't danse kole ditou ak negro a, ng nwa a, ki te ka ba nou maladi epi ke nou te gade tankou pwopriyete nou tankou bt nou yo: chwal, bf, bourik, kochon, poul, kodend, pijon, esklav ke yo te ye.

Koze sa-a George C. Wallace te soulve pa't antre nan santiman okenn nan manb Konsy Akizasyon an, sitou Akizat Piblik yo, Kmis Gouvnman yo, Pwokir yo anpi tout Avoka yo, ki kite Wallace fin livre fon k l pou yo mande yon mosyon. Se sibstiti John Brown ki kenbe bwa a long, f kwa sou T ak pwen sou i ak j Wallace yo.

Sibstiti John Brown: Onon Konsy Akizasyon an, ak tout Pwokir ki prezan la-a, m chaje m de reponn delege dyab lanf ki sot pmt li ouvri bouch li plen fyl anm ak dife boule pou l vomi sa nou sot tande la-a nan non Konsy Defans lan, nan tan modn Globalizasyon an. Apre Revolisyon tout Pp Franse a nan lane 1789, ki te pte lide Libte, Egalite ak Fratnite pou tout pp sou t a; ki te blayi Dwa Moun ak Sitwayen, l yo te aboli tout privilj Nobls la, yon klas sosyal ki t'ap aji mal tankou parazit, sansi sou gwo mas pp ewopeyen yo.

Apre Revolisyon Meriken yo nan lane 1776, ki deklare ke tout moun ft lib anpi egal ego nan dwa. Anpitou se pou gen jistis pou tout moun klkilanswa ras yo, koul yo, relijyon yo ak ran yo nan lasosyete; konsa tout moun ap ka chche chimen bon yo, pou yo ka viv nan lajwa.

Apre tandt mouvman ki kontribye pou evolisyon tout moun sou t a sou pwendvi sosyal, nan sa yo rele diyite moun, jouskaske peyi Lafrik diSid vin libere de Apated ki te yon kans maleng pou lemond antye.

Nou jwenn, nan moman grav n'ap viv la -a, yon ptpawl DyabLanf, ajan malentespri George Wallace k'ap kontinye ansanm ak yon bann idyo-mechan pary li mete dezinyon ak layn sou t a, k'ap jistifye segregasyon, menm jan yo te konn ap repete nan lane 1960 yo: Segregasyon Today, Segregasyon tomorrow, Segregasyon forever, We want White Power ! (trad) - Segregasyon Jodiya, Segregasyon Demen, Segregasyon Pou Tou Tan, Nou vle Pouvwa a Pou Blan !

Anpi tout bann Nouvo-Facho -Nazi pary ou yo t'ap pwomennen rakonte ke depi yon moun, po ou pa blan, ou pa Meriken tout bon. Sa k pi rd la, s ke, bagay mongonmen sa yo, barik asid sa-a ap fwite jous jounen jodiya f dega nan peyi Etazini akz de kk (55%) senkant senk pousan Blan ki plen ak tenb nan tt yo, ki pa gen lanmou nan k yo ditou. Sa f lapenn, anpil lapenn pou peyi Etazini Lamerik Din, nou rele U.S.A. a...

Kouman yon moun nmal ta f konsevwa ke nan tan modn n'ap viv la; l pou jistis ta blayi pou tout moun, pou yon kokobe mantal, yon abdj retade, yon fou firye ki sove nan azil kote ouvriye lasante t'ap chche ba l swenyaj pou amelyore s li, ap kouri vin pale tenten nan tribinal sakre Reparasyon sa-a.

Dapr Wallace ajan dyab, moun nwa yo, li kontinye rele negro oubyen "nigger" (ng sal) selon kapris li, jous jounen jodiya, ak tout moun bren, blan te kidnape nan Loseyan Endyen an, anvan yo te fse yo svi km esklav, ak tout moun jn, depi po ou pa blan, yo dwe rete alendks, yo ft pou rete aleka, yo pa dwe vin sou moun paske yo pa moun.

Se pou blan ak tout pouvwa trete yo tankou bt yo ye a; se pou pp dekoul yo rete esklav, rete enfery, konsidere yo pi mal pase sitwayen (3) twazym klas, jisteman pou tt koul yo ki pa bon.

Anpi enbesil, estipid santi-van tankou kamyon fatra y'ap bay pou Wallace la kw nan tout move miraj, tout move koze malajiste, maldi, malkonsevwa, mazenflen enkoni ekri nan avantaj li swivan rv degrenn gch li yo: pa egzanp l eskrib (scribe) ki tap transkri pawl enspire swadizan Bondye (ke yo pa't sipoze defme), pa ke si pou sten moun sou t a Bondye pa egziste, se yon envansyon imajinasyon moun fou. Pou dt moun ki reflechi fon, ki rezone byen: yo konsevwa, yo aksepte yon Espri Sipery ki enfiniman bon, ki se Lanmou san Limit nan Tout Tan pou tout Kreyati li f nan Liniv a depi Soly, Lalin, Plant yo, Zetwal, pyebwa, zannimo, pwason tout kalite ansanm ak tout moun ke l met vibrasyon l ak Lespri nan nanm yo, pou l te kreye yo selon ptre l epi pou yo sanble Li, nan reflechi, nan panse, nan kwayans yo rive jous nan konesans yo, nan imajinasyon yo pou yo simen Lanmou epi pou yo viv ladann tout tan san manke mso; anpitou pou yo aji byen ak tout kreyati; tout sa k nan anviwnman an, pyebwa, zannimo, moun klkeswa koul yo paske kon di pawl la: Tout panse: M panse kidonk m egziste , menmsi nou pa sou menm longdond, nan filozofi lavi a, nan sajs, nou pa gen menm kouran vibrasyon anpi nou pa sou menm dimansyon pi gran, pi fon, pi bl...

Km yon moun k'ap viv, k'ap respire, l m te sou lat a, nan konpayi pyebwa yo, zannimo yo, m t'ap gade zetwal yo anl tt mwen, m te konnen m egziste l m t'ap reflechi pou m aji byen, pou m te f tout sa m kapab pou lemond antye leve kanpe, evolye espiritylman dab, konsa materylman tout moun va santi yo byen.

M pap janm ka konprann kouman yon moun f deklare kareman li sipery yon lt senpman poutt koul po l blanch, alske sa k lan tt li a reylman se maty jn, frekansite, ak awogans, paske li si-e-sten pou mouvman sa-a se li k pi f, li ka apiye sou zam li pou l koupe-rache, kraze zo ak sous alyans betiz lt blan mannan pary li ki analfabt, bt san metye, nan pwofesyon, avantirye ki vin piye l moun ki pa menm koul ak yo, redi pou yo chache ak posede. Blan sa yo se vl ak asasen ame jous nan dan.

Mwen tw kontan ke nan lavi pase m, mwen te konbat blan atouf sa yo, rd-chch, san mizerikd. M pap janm regrt sa, paske l m janbe ltb rivy a, se pa ti konpliman, se pa ti lwanj, se pa ti ft yo te ganize pou resevwa m: tout kolonn zanj yo, tout kalite, tout gwoup, tout klasman, tout lespri Gid, tout Avatar, ak tout moun jis, bon jan sij ki save yo te la ap akeyi m, f m santi bon jan vibrasyon epitou te kouvri m ak limy blanch dous syl la...

Gen ng nwa, gen moun bren, moun wouj, moun jn, ak tout zanj koul sa yo tou, pa milyon (1.000.000) ki san mil fwa sipery blan ki te meprize yo ak maltrete yo a, ki te kidnape yo, vann yo, revann yo tankou bt y'ap gade anpi ki te imilye yo nan esklavaj ki se yon gwo krim kont limanite, moun ke Bondye f nan ptre l pou yo sanble l yo. Nou pap janm ka konprann sou ki ribrik, blan an deklare li pi save, li pi f, li pi sesi, li pi sela, li pa kanmarad okenn moun lt koul senpman paske koul l blan.

Se pou lajistis f kmando Global renetwaye, refoubi tout zam, bayont okanon pou regle koze sa-a; anpi remonte, refile tout giyotin sou tout plas piblik pou anpil tt blan loke tonbe woule paske krim trafik ng nwa ak Endyen sa-a, krim Lesklavaj la, ak tout kolonizasyon ki kite eritaj apated-segragasyon ki divize limanite se pi gwo pl, pi move maleng nan liniv antye, krim kont diyite moun ke Bondye kreye egal-ego, libe lib; fk jistis ft....

Mezanmi anba Bravo ! Bravisimo ! sal seyans lan kraze anba rl. Mete pou yo John Brown, bravo ak son tanbou sou chz tribinal la yo. Prezidan Jiri a te gen anpil difikilte pou remete kalm nan sal Jijman an... L Mahatma Gandhi resi jwenn yon ti brek, yon ti silans, li frape mayt li pou l mande Konsy Akizasyon an, kontinye ekspoze l la.

L sa-a vin gen yon silans total-kapital, ki rakonte plis pase pawl ak diskou, kouman moman an te solanl, l Konsy Defans lan deziye nomeman ansyen Prezidan Mati Meriken Abraham Lincoln pou pran Lapawl.

L Prezidan Lincoln leve pou l pale, bravo lodyans lan rete seyans lan yon fwa ank. Bravo sa-a te dire plis ke (7) st minit ke Mahatma blije entewp ak twa kout mayt pou l mete ld nan lakou l la, pou l mande silans.



Prezidan Lincoln: Mwen remsye Konsy Defans lan, dske l chwazi m pou m entvni nan Jijman Global la, nan moman ekstaz ak efori sa-a, pou m pote yon lt dz serenite, lisidite ak sajs nan agiman n yo. N'ap f laverite blayi sou grandlimy nan Tribinal la.

Madan Wa sot pale la-a, li pretann ke l te rekmande gwo zotobre, otorite defakto Panyl yo, li te konn voye km chf sou t, Lamiral Coln te sezi sou non l yo, ak mari l pou yo te aji byen, tankou yon bon papa ak tout Endyen Lws yo te jwenn sou t sa yo; se pou yo te konsidere Endyen sa yo tankou sij Panyl, pou yo te defann yo kont tout zak malont; (bat-pran, akoz akresite, renmen tout pase pran tout, move zangi, avantirye Panyl yo k te gen foli rich touswit) t'ap poze pou yo ka tounen lakay nan wayom Kastiy ak Aragon, pou y'al paweze, taye banda yo.

Sa k pase vrman, yo te rasanble Endyen yo pa gwoup de san (100) a san senkant (150) epi yo mete yon Panyl mechan anchaj yo ak senk a st ( 5 a 7) sekret san fwa ni lwa, k'ap kmande yo san pitye, pou yo travay sou mso t yo te swadizan separe ba yo nan peyi yo a, pou yo plante ak gade bt kochon, bf, mouton, kana, poul, zwa - Panyl yo te eksplwate pp endijn nan tt kale, pran bt yo, voye revann nan lt zile pou l oubyen pou lt danre; sezi pi f pati reklt yo, f dap-piyanp sou tout sa endijn yo te pwodwi de valab, lese pp Endyen an nan lamiz - Se sa k f anpil Endyen te sove al nan mn, al rete nan kav ak nan gwt, al mawon, oubyen sa k te gen ase kran te konn revlte tanzantan, lakz Panyl te konn masakre yo pa milye. Sa yo te f prizonye, yo te konn boule yo vivan sou gri yo te konn boukannen bf pou yo manje, oubyen yo te konn pann yo, nan premye pyebwa k sou wout yo, oubyen yo f gwo espekstak sou laplas piblik tankou l yo te pann Larn Anakawona. Ousinon yo pran plezi mare yo tankou Kawonabo, pou yo ekspedye yo nan peyi Lespay. Ousinon yo mare Endyen ak Endyn pa pakt ven (20) a trant (30) voye y'al vann km esklav nan peyi Lespay, kote otorite yo te fmen je yo sou move trafik sa-a.

Kanta monp yo, madan Wa ap pale a, si se vre yo te montre kk Endyen ak Endyn Levanjil Kris la; majorite ladan yo te nan dezd; genyen k te ap viv ak kat (4) - senk (5) fi lakay yo, ki t'ap simen pitit pou yo. Nou pa bezwen raple nou ke sa k te renmen ti gason te viv ak yo tou jan yo te vle lakay yo... Nan koloni yo, se te yon eta imoralite san presedan; anpi pou yon defans ap pmt ou pale de Doktrin Siblim Kris la, asasen, vl, iresponsab sa yo t'ap vin mete sou Tierra Sanctae Crucis la - Ale non, bagay konsa pa janm egziste, monp yo se te lou, gwo chen sovaj anraje ki te lage nan gadri Bondye a.

Antwt gen yon moun ki te nan p nan Konsy Defans Tribinal la, ki te fini kary l km Monsey. Sanble li viv anpil move zak anvayis Panyl l yo te poze, se ta yon bon jan mwayen, pou nou f verite blayi nan Tribinal la, si ansyen Monsey sa-a ta svi temwen kounyeya pou f yon ti smon sou zak malont, san konsyans, chche l ak epis yo, k t'ap reve richs fasil yo, pou yo al viv alz nan peyi Wayom Lespay, t'ap poze sou Endyen ki t'ap degaje yo byen pezib sou t zanst yo...

Yon gwo bri We Le Le ft nan sal la, mele ak bravo asistans lan... Prezidan Jiri a, yon fwa ank, blije frape Mayt byen f twa (3) fwa pou f silans, retabli ld, pase patizan lajistis pou Endyen Inosan yo t'ap manifeste apwi yo twp... Balans lajistis la te kmanse derape yon b.

Prezidan Jiri a Mahatma Gandhi envite Monsey Bartolom de Las Casas pou li monte sou ban temwen yo, si l ta vle vin rann temwanyaj alaverite tankou gran Mt Sey Jezi-Kris te montre verite l te vin tabli sou t a. San reflechi ks Monsey Las Casas reponn: Se pa yon pwoblm anpi li monte sou ban temwen yo.

Pandan tan sa-a, Konsy Akizasyon an gen tan refme l, pou y'al jennen Monsey Las Casas ki t'ap pale twp bl bagay, pou l vante lwanj move sij Panyl yo ki t'ap f sa yo pito sou t Endyen yo, trete moun peyi sa-a tankou bt, yo te vl nan non kouwn Lespay lan. Mt Georges Jacques Danton yon ti jan soutni jile Prezidan Abolisyonis la Lincoln, li di l touba, Msi Lincoln, al f yon ti chita, ban nou kn lan. Lincoln koute l, l'al chita, li vire, li mache, lale enpe an retr, l fini Kasik Henri = Enrique vin jwenn Msye Danton ansanm ak Laplas Dutty Samba Boukman ak Msye Jacques Pierre Brissot - Sosyete Zanmi Nwa - Se gwoup Avoka Akizasyon sa yo ki ta pral fse Bartolom Las Casas f limy sou kesyon an.

Avoka John Brown pran kn lan san okenn Manm Jiri a pa't ba li l, li di Las Casas byen f... Enben Mon Konp dske ou la rakonte nou tout move ffe Panyl pary ou yo te konn f sou zye ou nan non Kris la ak sou non Wa ak Rn peyi Lespay la...

Se mo di sa yo, ki f Prezidan Jiri an ki pa't kite anyen pase, frape mayt li pou l entewonp konbatan Lalibte sa-a John Brown pou l mande l mete dlo nan diven l, paske li pa dwe adrese l dirkteman, nan tm veksatwa sa yo a youn nan Avoka Defans nan yo eke lapwochn fwa, l'ap pran sanksyon kont li - Anpi Top Moun sa a, Mahatma Gandhi mande Las Casas pou l bliye entvansyon Avoka John Brown epi pou l pale ak kalm epi trankilite de tout Laverite li konnen sou sa k t'ap pase nan tan sa-a... L ou fin deklare non ou prenon ou ak pwofesyon ou.

Las Casas rann temwanyaj alaverite konsa:

Non pa m se: Las Casas. Prenon m se: Bartolom.

Mwen te resevwa Ld pou m te P Katolik 15 Dawout 1510. Mwen te nonmen Evk Chiapa nan peyi Meksik nan lane 1566.

M'ap rakonte Manb Jiri Global la sa m te w, sa bon jan sous te rapte m; epi sitou sa m te viv ak sa m te tande, nan tan konkt Panyl yo t'ap mennen sou Kontinan Lamerik la.

L m te fk rive sou zile Hispanyola, jou ki te 23 novanm 1493, gouvn Cristobal Coln ak tout fr l Bartolom Coln te f m konnen te gen yon (1) milyon uisan (800) mil Endyen nan peyi sa a, eke yo te twouve chif sa-a twp si yo te antreprann pou yo fonde yon koloni. Se te pou gwo nonb Endyen sa yo te yon ti jan desann w pa w, konsa yo ta ka f koloni an fleri epi rapte wayom Lespay la... Francisco Roldan ki te zanmi lfr Coln depi peyi Lespay te jwenn yon pozisyon km Jij nan Koloni Hispanyola a te gen menm lide sa-a lfr Colon te pale m nan. Kidonk pou lakonkt zile a, fk nonb Endyen yo, sitou sa k te konprann yo, epi ki te rebl yo, te diminye... Premye f ki te bati sou zile a ak bwa karavl Santa Maria ki te f nofraj lavy Nwl 1492 (se te move presaj), Endijn yo te detwi l, l ti ploton Panyl li te kite yo t'al f malvsasyon sou Endyen yo ak tout Endyn yo, pou yo pran l moun yo, ak fanm Endyn pou yo jwi lavi yo. Panyl yo t'al rantre jous nan Magwana, al f rechch pou bezwen yo, men yo te jwenn ak yon chf ki pa't nan tolerans ak yo, se te Kasik Kawonabo, ki rantre vin koresponn ak yo na Maryen an, li goumen ak yo, li w fen yo; anpi li boule ti f La Navidad la, ke yo rele an franse La Nativit...

L Coln tounen, premye pwendrep li chache jwenn, se ti f sa-a, li te kite (30) trant slda Panyl ak konsiy pou yo te saj jous l l te tounen... Nan chache dezym (2) Ekspedisyon, nan dezym (2) vwayaj Coln w rad slda yo ak tout esklt yo nan lanm a, anpi yo jwenn rs bwa ti f a k te boule a.... Pa reflks, Coln bay bato yo ld swiv li als b Monte -Christi (kounyeya); anpi se la nan anbouchi rivy a, li poze premye py pou f premye vil nan Nouvo Mond lan, Coln bay vil la non dam ki te f l anpil byen an Rn Isabela de Castilla.

Vil Isabela sou (21) venteyen jou, mil senk san (1500) ekspedisyon t'ap travay ladann, te gen tan pran fm, (100) san kay klise ak bwa (4) ou (5) kat ou senk pys te gen tan kanpe ak tt kay kouvri ak chom., fy kokoye, fy palmis, kole ak klou men byen mare ak fy latanye anpi fs dezans, latrin (25 a 30) vennsenk a trant pye, yon ti galri anplis nan chak kay, yon plas piblik ak (2) de legliz, paske Panyl te vin ak senk (5) monp pou adousi ms sten Panyl, f yo sonje Bondye anpitou pou preche endijn yo doktrin Kris la ki te ofri tt li an sakrifis, mouri pou tout moun. Pou kay yo te fini ak tout legliz, yo te f Endyen yo ap rasanble wch, tout jounen jouska labrim diswa, anpi menm (50 a 60) senkant a swasant Panyl t'ap bati (5) senk fou lacho pou nou pwodwi lacho pou f mtye pou mi ak pave anpi tou pou pentire....

Nan mitan tout bl kmansman bagay sa yo ki t'ap ft pou Panyl byen mennen nan Nouvo Mond lan, Tierra Sanctae Crucis, T Sent Kwa a; gen kk Panyl ki f zanmi ak fanm Endyn yo, anpil ki vin byen ak fr yo, ak s yo. Genyen ki pli antrepren, ki gen tan ap bay lave rad yo, manje, dmi, menm dmi nan nouvo kay yo ki fk ft yo, men ki poko fini an, epoutan ki pwoteje moun kont soly ak lapli, van tanpt, yo chache pale kominike ak Endyen yo; yo montre yo panyl, endyen yo montre yo karayib ak Arawak, men yo kominike. Konsa Panyl sa yo svi km polis avangad epi yo vin konnen fen ebyen ke se Kasik Kawonabo ki te pete fyl Panyl vol l, asasen, kadedyak Amiral Coln te kite nan koloni an, epi yo aprann tou ke Kawonabo ak tout madanm li Kasik Anakawona, s Bohekyo patap janm gen bl l ak yo nan kote ki te gen plis l nan zile Hispanyola a, nan min Sibawo (Cibao) a.

Nan (21) venteyen jou sa yo, Panyl yo gen tan f plas piblik, yo f kay Entandan an (15) kenz pys kay plis (1) yon galri toutotou plis gran lakou devan ak dy, yo prske fini kay Gouvn a nan Izabela yon gwo kay (27) vennst pys plis (4) kat depandans; youn (1) pou domestisite a gason ak bn; youn (1) pou kwizin ak douch; youn (1) pou depo ak gadyen; yon lt pi gwo pou ganizon k'ap veye gouvn a ki te ke Amiral Coln. Km chf, l l tande gen tout lt sa a nan Sibawo, lonbrik li bat, je l f dife, bouch li f dlo; menm l sa-a li deside pou y'al ranmase l... Plan gen tan ft. Coln reyini (500) senk san gason laplipa ladan yo te jenn, yo te rele yo hidalgo (jantiym) moun nb, pitit nb nan peyi Lespay ak (50) senkant cheval (50) senkant chen bouldg ld, fews, visye, mechan kou mt yo, (300) twasan Panyl ak fizi, bouklye, epe nan ren yo, (60) swasant kavalye, gen (10) dis ki te sou kwoup, (50) senkant atiy pou (12) douz kannon, ke Endyen alye yo tap ede yo pouse.

L Coln rive nan mn Sibawo; yo kouri vit bati yon f ki te gen trant kay ladann. Coln ki te yon ti malis, te voye dezoutwa (2 zou 3) Endyen al rekont kote a pou l te ka konnen si gen l la; l l si-e-sten gen l pase Endyen yo te pote mso ba li, li bay f a non Sen Toma pou l fawouche slda l yo ki pa't vle kw te gen l nan rejyon sa-a.

L Kawonabo tande nouvl, Panyl tabli yo sou mn Sibawo, tout plim sou do l kanpe, li nve, li tanpete, li f sman, li pral detwi vil Izabela Panyl yo ap bati a; anpi lale ak (500) senk san Endyen pou l 'al menase boule vil sa-a. Nou pa konn sa k pran l, li tounen san l pa goumen.

Men sonje, plen Panyl ki te vini nan zile Hispanyola, ki pa't janm nan lame, ki pa't konnen zaf lag, se pa ti p yo te p menas Gwochf Endyen Kawonabo t'ap f sou yo. Yo pale f, yo plenyen pou f Coln konn sa; Coln te pito rezoud pwoblm pa lafs ak riz. Li konfye wl sa-a bay yon chf Panyl ki te odasye, rize Alonso de Ojeda ak (13) trz slda kavalye pote kado bay Kawonabo ak chf Endyen yo, ki pran pz lap montre Kasik la monte chwal, ki rive minote l epi l tounen ak li sou chwal li... Coln t'ap transfere Kawonabo nan peyi Lespay, men li mouri nan lanm dispart ak bato a ki te koule ak anpil l, danre ak epis...

Menm l a Gwaryonks, Manikatks fr Kawonabo ki te by, Mayobonks asistans Kasik Igwe fme kowalisyon yo, yo reyini (100.000) san mil Endyen pou yo mache pran Panyl yo. Men nan plenn Santyagoa, Nan plenn Vega Reyal, yo tonbe sou zo grann yo: (50) senkant chen bouldg anranje Panyl t'ap eksite ak vwa yo, bondi sou Endyen yo nen tout direksyon, mde yo nenpt kote, devore yo, f bri, jape. Endyen panike kouri nan tout sans, yo te yon ti jan nve chwal yo ki lanse depye dye kole yo, anfen anpil Endyen, san konte Endyen k tonbe, chwal pile kraze. Anplas slda ap tire avolonte, jan yo pito pou yo touye plis Endyen yo kapab; anpi tou, toule (10) dis kannon yo tonbe tire ansanm; bri sa yo te pi rd pase loray ak zkl. Endyen kaponnen, yo pran kriz, yo rele, yo kouche vant ba, yo met ajenou, yo mande padon gras dske yo frekan, yo pmt yo atake tout Bondye sa yo ki gen loray km zam. Anpi, tout Endyen ki pa't janm w chwal konprann ke kavalye blan Panyl la ak chwal la te f yon sl mons k'ap vin f yo mal. Endyen k te gen fs pou yo kouri, sove, mande pye sa m manje m pa ba ou , lt yo Panyl yo masakre yo ak gou pa milye - Panyl yo pa pdi yon sl moun. Se te yon viktwa total kont Endyen ki te ame lejman ak flch, wch, lans ke boukliye Panyl yo te pare pandan ke yo t'ap koupe tt ak pike Endyen am ak epe yo. Slda Panyl yo te f pari pou yo w kils nan yo k'ap koupe plis Endyen an (2) de ak yon (1) sl kout epe.

Apre batay, Coln ak tout Panyl li yo mare (3.000) twa mil Endyen ki te kouche at a, sten ladan yo ap f tout sou yo, ap sal k yo tlman yo te p. Genyen yo mare pa (5) senk an kwoup chwal yo, dt yo mete nan mitan nan pou yo mache. Coln voye (300) twasan km esklav nan peyi Lespay, li repati (1000) bay Panyl Lame l yo anpi li voye rs lan, nan travo fse eksklavaj nan min l Sibawo yo - Se te premye vr lag konkt nan koloni an...

Las Casas f yon ti poz... Georges Jacques Danton pwofite pou l mande Prezidan Jiri Global pou l f yon ti mosyon... pou Jiri a poze temwen Las Casas (2-3) dezoutwa ti kesyon - Prezidan Jiri an tris prske ak dlo nan zye l reponn nmalman, anpi l mande temwen Las Casas pou l rete aladispozisyon Konsy Akizasyon an.

Menm l a Danton pran kn lan epi l mande temwen an:

Monsey Las Casas, ou fk sot deklare se premye vr lag konkt nan koloni an. Men, nou tout ki la a, nou si ou t'ap pale ak k ou san brenn ou pa tap travay anmenm tan, paske depi premye vwayaj Coln an, sij Panyl yo te vin pou kont, yo annik plante yon kwa, anpi grefye vbalize, li pran t yo nan non Wa ak Larn peyi Lespay, san f mansyon ke te gen moun ki te mt t a, sa se yon deposesyon debde. Kidonk moun sa yo pa't konte, sa ki t'ap viv sou t a, ki te nonmen l, ki te ba l non tankou sa ft toupatou, ki t'ap viv manje, pale, respire tankou tout moun lemond antye?

Las Casas reponn: Sa-a se te ve Ppap kretyen yo ak souvren Lespay ak dwa Bondye ki pa't pran an kont abitan k te sou t Amiral Coln te dekouvri yo. Ki te slman vini sij waym Lespay.

Danton mande Jiri Global la pou pran nt de ensousyans sij Panyl ki te yon band ak yon pakt fanatik relijye ak patryt avg ki pa't wont komt krim ak vl nan non peyi Lespay.

Apre sa John Brown retounen sou tapi a pou l kontinye koze a l l mande temwen Las Casas, sa yo te f ak (300) twa san Endyen, moun wouj, Coln te mare kou krab voye km esklav nan peyi Lespay?

Las Casas reponn: Osito l w yo, Larn Izabela te fache, li te vin tou wouj ak kl, anpil l f mete Endyen yo an libte, li f ba yo yo kote pou yo rete ak t pou yo plante al poul, kodend, zwa, kochon pou yo elve pou yo te ka degaje yo. Anpi Larn te deklare solanlman ke li antann ke Endyen yo rete lib anpi pou yo chwazi relijyon kretyen yo paske yo kw nan pawl Kris la, non paske yo p oubyen pase yo fse yo....

Las Casas pot ko menm fin reponn ke Dutty Sanba Boukman monte alaso kont sij Panyl la, gwo bwa nan relijyon kretyen an ki t'ap rann temwanyaj alaverite nan Hispanyola.
Dutty Sanba Boukman ale poliman sou Las Casas.


[/img]http://acij-ioj.org.jm/v1/wp-content/uploads/2013/02/Dutty_Boukman.jpg[img]
Dutty Sanba Boukman

D.S.B. Ak tout resp ke m dwe ou, Monsey Las Casas, rakonte n otan ke w sonje konbyen fwa Panyl yo f chen grangou devore moun ki te toujou ap viv sou zile Ispanyola. Eske yo te regrt js sa-a ki pwovoke krim gratis sa yo, ryen k pou yo te griyen dan yo. Anpi ki jan konkt bat moun pou pran t yo te fini nan Sen Domeng; konbyen Endyen k te rete sou (1) yon milyon (Cool uisan mil ki te genyen l ou te debake nan peyi a. L fini, presize pou nou ki lt tray, lt touman, lt mizrere Endyen yo pase anba men move sij Panyl sa yo. Msi davans pou kalite verite ou pral stnman lage at devan Jiri Global la.

Las Casas reponn f, li grate gj anpi l repati konsa:

Koze eskandal piblik f chen manje moun nan, se te yon f deplorab reyl ki pase anpil fwa swivan im ak kl san kontwl kolon Panyl ak sten slda. Gen yon f ki enpadonab, se l yon kolon Panyl Pedro Garrida te ale lachas ak (2) de tigid (14-15) katz, kenzan, anpi rive yon kote chen l lan ap f owouwou plenyen chen tankou l grangou, Msiye rale mancht byen file l la li koupe yon bra youn nan ti Endyen yo bay chen l lan manje. Yon lt fwa se de (2) slda Panyl f senk (5) chen devore yon madanm ak tout mari l ansanm ak kouzin madanm lan paske yo te nan diskisyon pou yon mso t ke fanmi Endyn lan pa't vle evakye

F m di nou ke yo rapte anpil lt ka mati, tray nan min l yo, kote k te toujou gen batay nan separe l oubyen Kolon Panyl yo. Youn konn denonse lt pou chf vin prann, wete l nan men moun Endyen yo te pote l bay yo. Konsa, moun odasye ki vin pran lan, foure pi f nan pch li epi li bay gwo chf la anpe pou li, rs la, yo voye l pou wayom Lespay la. Se konsa entelijan sa yo te jere lavi nan Koloni an. Men, tankou li ap toujou ye toutan, tout move zak ak abi ou f sou yon moun oubyen sou yon gwoup moun mennen reyaksyon moun ki sibi abi yo. Konsa te konn gen revlt ke Panyl te toujou kraze nan san; anpi yo menm Panyl ki pa't gen twp elevasyon lespri, ki pa't tw save, ki pa't resevwa tw gwo edikasyon, ki te a (85%) katreven senk pousan analfabt te toujou konprann ke y'ap resevwa benediksyon P Letnl l y'ap sakrifye yon pp sovaj desivilize k'ap adore idl....

Avoka nan Konsy Defans John Brown leve men l, Prezidan Jiri a pmt li entvni epi l made:

John Brown: Men Monsey, pandan ou sou kous verite a, eksplike Jiri a ki jan konkt zile a te ft; kouman l fini, konbyen moun ki te rete nan zile Ispanyola a. Eske ou konnen listwa Meksik, Pewou ak lt zile yo tankou (Juana) Wana ki vin rele Kiba kounyeya? Ki lt traka, tray ak touman Panyl yo te konn f Endyen yo pase jous malere yo ki te mt t yo, te st oblije bwaze, pran mn pou yo, oubyen mouri sou plas?

Las Casas: Ebyen toupatou se te tan konkt, Panyl yo ak alye yo nan Lewp t'ap mache Koupe-Rache , yo siprime anpil Endyn ki t'ap pratike lidolatri anpi ki t'ap sakrifye moun, manje moun tou nan peyi Meksik, nan Pewou tou. Kote sa yo te jwenn anpil l ak lajan. Panyl yo te detwi tout liv ak tout obj da (d'Art), penti, eskilti ki te ka raple kilt idolatri sa yo, epi yo efase anpil moun ki te revlte kont sa. Tout sa te pwovoke rivalite ak gwo diferan nan pami blan Panyl yo ki te vle chf tou, anpi k te twouve Amiral Coln pa't dwe nan plas li ye paske li pa't ft nan peyi Lespay, se moun vini li te ye. Yo pete ktf Amiral-gouvn Coln ak kout lang vr ou fo, men li te pdi djb li nan anpil imilyasyon. Li pa't gen dwa met pye l Ispanyola.

Kiba menm, Coln te batize Juana, nan non Prenss Lespay lan yo rele Lenfant lan (Infante), se yon Panyl vif yo te rele Diego de Velasquez ke yo te voye soumt li a Wayom Lespay ak (4) kat bato, chaje ak Panyl gason vanyan. Kiba te aksepte pou yo te sou zd yon Ayisyen, ansyen sou-Kasik, anba Gwakanagarik ki te sove al Kiba l l te w Panyl yo vin pou kont epi Kasik la pa't vle reyaji kont yo.

L Hatuey apsi (4) kat bato yo ap pwoche kot Kiba, li reyini tout Endyen k te brav yo, fanm kou gason, jenn kou vye epi l di yo, pou yo rasanble tout zam yo ka jwenn, pou yo goumen jous sa kaba... Anpi Hatuey sanble l te yon boutys (p nan relijyon Endyen yo), li gen tan jete nan lanm km sakrifis bay Espri Blan yo, yon gode ann, pou Espri Blan yo ka pran ka Endyen yo tou, di yon mo an fav yo, nan batay a yo ta pral livre a. Anpitou, chat konnen, rat konnen , Hatuey f Endyen sere tout bagay ak tout l, yo te posede, pou sizoka pa ka, okenn Panyl pa jwi byen yo.

Men, podiab Endijn yo, Panyl yo debake, yo bat yo ak bouldg, chwal, fizi, kannon, epe long, yo masakre yon pakt anpi yo f Hatuey prizonye. Panyl kondane Hatuey pou l mouri boule vivan, (p lebren) tankou Panyl yo te abitye f nan tan Enkizisyon an - Boule moun vivan.

8 Desanm 1508, Yo mare Hatuey ki te kosto nan (2) de poto epi yo reyini yon pakt bwa ak pay pou boule misye anba poto yo = Hatuey pral mouri, gen yon p fransisken ki al pwomt misye jwisans paradi si slman li te kite l batize l - Hatuey mande p a, ske ap gen Panyl nan Paradi sa-a w'ap pale m de li a?

P a reponn Hatuey; Wi, men senpman sa k bon yo.

Hatuey reponn: Sa ou kw k pi bon Panyl la se yon voryen, m pa vle ale okenn kote m'ap rankontre yon sl - Hatuey refize yo batize l anpi l mouri nan mitan flanm dife a, san l pa janm rele.
(N.B. - Gen yon by ki pote non Hatuey jous kounyeya Kiba - Hatuey La Gran Cerveza de Cuba)

Kanta Ispanyola, konkt la fini depi Ovando te al pran Kasik Anakawona pa riz, anpi yo te egzekite rn sa-a Santo Domengo, motif: paske Anakawona t'ap konspire kont Wa ak Rn Lespay. Anpi tou apre Eskivl (Esquibel) ke Kotibanama te bat yon premye fwa, t'al dy Kasik sa-a ank anpi l te f Kasik la prizonye. Eskivl te mare Kotibanama, voye l Santo Domengo kote Kasik Endyen an, dnye a te jwenn lanm l pa egzekisyon, yo te pann li sou plas piblik la.

Nan lane 1498, tout zile a te nan men Panyl, konkt la te ft anpi Panyl yo t'ap livre yo a gwo egzaksyon. Nan lane 1507, te rete slman (60.000) swasant mil Endyen nan Ispanyola...

Sou pawl sa-a Boukman kanpe, li leve men l pou yon mosyon sou temwen an.

Prezidan Jiri a otorize l poze kesyon an.

Boukman: Monsey Las Casas, ak tout resp m dwe ou ank, m te renmen ou f pou Jiri a, yon ti kalkil sou zak ki poze la yo. Kidonk depi lane 1492 pou rive nan lane 1507, ou stifye te gen yon (1) milyon (800) uisan mil moun endijn sou t a, li vin redwi a (60.000) swasant mil; ffe sa-a gen yon non ki chape nan tt mwen; ki lt move tretman ki f Blan Panyl move sij yo ekstmine Endyen konsa?
Temwen Las Casas: M' oblije di tout laverite paske m pase devan jijman konsyans mwen. M pa't janm f mal dirkteman a yon mouch; non slman ske m te f ase pou m rete malfekt Panyl yo nan move zak yo, direkt Konsyans ke m te ye? Pett ke non.

L Panyl yo te konn anvayi ti bouk Endyen yo, ak raj, nan kokenn chenn vyolans yo te konn sakrifye timoun, granmoun, menm fanm ansent yo pa't epanye psonn, menm fanm ki te ti nouris, ki te fk akouche. Panyl yo te konn louvri vant medam yo yo ak kout lans, ak kout epe. Yo te ansasinen pp dou sa-a, tankou mouton y'ap mennen labatwa. Yo te konn koupe yon mal Endyen ande, anpi y'ap w sa kap retire trip li ak fwa l pi vit, yo te konn f pari sou sa. Yo te konn rache timoun nan, nan bra manman yo, kenbe timoun nan, nan yon janb li epi yo frape tt li sou yon wch at oubyen y'ale ak (2) de timoun yo rive b rivy a, yo plonje tt ti bebe yo nan dlo a pou yo nwaye, apre sa yo lage timoun yo pou kouran dlo a bwote yo; epi ak yon ton satisfaksyon, yo di: M sot rafrechi timoun yo !

Gen de lt l, pou ti fot leje yo te repwoche Endyen yo, Panyl yo te konn pran gwo gri yo boukannen bf ak kochon yo, anpi yo boule vivan pa (5) senk, chf bouk Endyen yo epi si te gen plas toujou yo mete kk lt Endyen kwit. L malere yo ap rele, slda bouwo yo foure baton nan bouch yo, pou f yo pe.

Se sa ki f ke nan (15) kenzan depi 1492 pou rive 1507, pp Endyen an vin diminye konsa yo pdi (1.740.000) yon milyon st san karant mil moun. Men f m di ou ke Panyl yo te pote maladi tou, ke yo transmt ba Endyen yo graje vrt, lafyv tofoyid, laps tou ak anpil maladi veneryn. Non masak sa-a se jenosid, yon krim kont limanite.

Devan krim sa yo Monp Dominiken yo, Montesino sitou ki te mande chatiman Letnl piblik kont kolon koupab sa yo. Men m konnen, Monp Fransisken yo te pran pati pou kolon k t'ap f mal yo, kolon yo ak tout mwn ak monp sa yo make f touye m paske m t'ap chche met ola, estope tout vye mannv sa yo. M te blije pati-kouri, m' ale nan peyi Lespay pou m t'al plede koz Endyen yo devan Wa Charles Quint (Chal Ken), anpi konsa nou regle koze Endyen yo.

Se Kadinal Kzimenez de Cineros (Ximenez) ki t'ap ban m jart. Kadinal la te Enkizit Jeneral nan Wayom Lespay, li te konn f e def, f sa l pito tou. Wa Lespay ban m tit Pwotekt Inivsl Endyen. L m retounen Ispanyola, m f lage tout Endyen ki te ap svi km esklav, anpi nou kontinye denonse tout move zak k'ap ft nan koloni an.

Nan Konsy Defans lan Boukman leve kanpe san l pa mande otorizasyon epi li koupe lapawl Las Casas konsa:

W, Monsey, ou defann Endyen yo, jan ou di a, men sa ou te f pou moun nwa ki te sot sou t Lafrik la?

Temwen Las Casas vin tou wouj tankou yon tomat mi, li tranble, li swe, li sere lv li, li pran yon ti moman epik l gade b Jiri Global la pou w si prezidan Gandhi pa ta raple Boukman ald pou enteripsyon san l pa't gen dwa a lapawl... Prezidan Jiri, on jan ede l, l l di Las Casas, reponn kesyon Avoka Konsy Defans lan poze ou la non.

Las Casas: Sa se yon pwoblm ki kse. Tou dab, se pou nou anvizaje ke esklavaj te nan ms tan sa yo sti lantikite vin nan (15) kenzym (16) szym (17) disetym ak yon pati (18) dizwitym syk yo. Men se Arab mizilman yo ki te mennen nwa nan peyi Lespay ak Ptigal l yo te f konkt penensil iberik la (Iberian Peninsula), eke yo te mentni dominasyon yo pandan (7) st syk sou peyi Lespay ak Ptigal. L m te pale ak Wa Charles Quint (Chal Ken) de ekstminasyon Endyen an; nou te vin rezoud ke se moun nwa yo ki sot sou t Lafrik, ki pi vanyyan, pi byen ptan pou travay anba soly cho twopik yo, epi k'ap reziste tout jounen, nan gwo travay nan plenn ak nan chan, anpi sitou nan min l yo. Se sa k f premye nwa k vini travay lat ak pike pou chche l te sti dwat nan Wayom Lespay. Km nou te genyen ke (50.000) senkant mil nwa, nou voye slman (5.000) senmil. Anpi lt avantirye vin gen lide f bato pou al chche ng sou kot Ginen ak Afrik pou f trafik bwote vin vann nan tout nouvo Kontinan Tierra Sanctae Crusis "T Lasent Kwa", ke nou konnen jounen jodiya sou non Lamerik, ak nan sten peyi Lewp la tou...

Boukman deside entewonp Las Casas ank tlman li eksite.

Boukman: Ekskize m wi Monsey, ou kab di konben k mouri pandan y'ap mennen yo a... Kouman vwayaj la te ye?

Fwa sa-a, san l pa ezite Las Casas reponn: Pa gen estatistik presi sou konben moun ki te oblije f vwayaj fse sa-a, genyen ki di an tou (15) kenz milyon an kontan m yo pandan travse a, genyen k di (10) di milyon toujou l yo mete m yo ladann. Men, nan tout kagezon, l chans (2/3) dety rive (1/3) yonty mouri; l devenn (1/2) mwatye rive, mwatye (1/2) . Se esklavaj moun sa yo, ki te mot ekonomi nan koloni yo ak nan Lewp km repkisyon. Tout l a t'al nan peyi Lespay ak Ptigal Depi 1535, izin sik nan Ispanyola slman te pwodwi 890 ks (200) desan liv chak plen sik pou voye nan wayom Lespay, Nicolas Ovando te f eksplwate min l afon, sa te rapte peyi Lespay (2.400.000) demilyon kat san mil liv tounwa (tournois). Wa Fdinan te bat bravo lakontantman pou yon Gouvn ki te te voye l ba li ki te pmt li f (500.000) senk san mil eki l, antretni lame l ki te gen anpil twoup ak f bato pou soutni yon gwo marin pou pwoteje epi agrandi wayom Lespay la ki vin tounen yon anpi (Empire) kote soly Bondye a pa janm kouche. L sa-a te bay Lespay dwa enpoze volonte l toupatou. Kontwole tout lanm menm si l te konn gen derapaj ak Angle ak Franse pafwa. Ak tout richs, k'ap sti nan tout koloni l yo sitou nan peyi Meksik ak Pewou, l blan Panyl te poze men sou ftin Enka yo, Wa Fdinan te kreye sa yo te rele Invicible Armada = Lame k Toujou pote Laviktwa, epi l te asire tout konkt Nouvo Mond lan...

John Brown entewonp Las Casas pou l envite Jiri Global la pran nt sou tout mizrere Endyen yo pase, kman Ng Nwa ateri nan koloni Amerik yo ak sou Kontinan Lewp la, anpi kouman blan sa yo te konn f lajan san konsyans, an kimele yo, san okenn kesyon nan nanm yo, si nanm nan te rete nan k yo ank....

Piblik la bat bravo, gen moun ki kriye nan sal la.

Prezidan Jiri Global la, frape mayt li pou li menase yo, di yo ke f silans oubyen l'ap f sal la evakye... Anpi li di n'ap f yon poze pou kk minit.

Se la a n'ap rete dizym (10) leson an, n'ap tounen ak seyans lan yon lt jou... Pa enkyete n, nou gen ti tan pou n ekri fy papye listwa nan jou sa yo.

_________________
Richie est un grand musicien qui ne peut pas tre compris du commun des mortels, car les notes qu'il met sont trop leves pour les oreilles du vulgaire.
Back to top
View user's profile Send private message Send e-mail

Author Message
T-Kout



Joined: 22 Sep 2010
Posts: 64
Location: QUEENS - NY

PostPosted: Sat Oct 05, 2013 3:59 pm Post subject: Reply with quote

Bon Neg Timid, mwen fek fini leson 10 hier swa . De Premy leson juksa dizyem leson, fo yon moun pran tout leson sa yo epri fe yon film, oubyen yon "Tv Sereis" avel, Franchman. Leson yo telman telman bon , Comliman anko .

mwen vreman paka tan pou res leson yo.


Mesi mil fwa.
_________________
Fo'w Kou-T T-Kout pandan lap jwe kout guita
Back to top
View user's profile Send private message

Author Message
jeanVALjean



Joined: 07 Aug 2006
Posts: 9356
Location: Florida

PostPosted: Thu Oct 10, 2013 6:28 pm Post subject: Reply with quote

Good stuff NegT; very creative. I gotta go back and read some of the previous lessons, then tie it all with this one. That's a lot of reading and writing brother lol.

btw, mpap pran okenn kredi sou ou. mjis te bay yon ti sijesyon. What you've done is above and beyond anything I could have ever expected. Thx again!
_________________
Music washes away from the soul the dust of everyday life.
~Berthold Auerbach
Back to top
View user's profile Send private message

Author Message
T-Kout



Joined: 22 Sep 2010
Posts: 64
Location: QUEENS - NY

PostPosted: Tue Feb 25, 2014 4:33 pm Post subject: Reply with quote

Neg Timid, Bon Anne 2014 ! Mwen konen byen ke se epok Kanaval. Tout moun branche sou li , mwen swete ke apre twazyem jou gra kap vini 4 Mas, ke wap kontinye Istwa Dayiti map tan pati 11.


P.S. mwen vle di ke m'kwe ke ou telman ensprire'm anpil, ke mwen komanse ekri sou Ayiti, tout bagay ki fem tris, bagay ke'm pa kopran, rev mwen pou Ayiti, map priye bondye poum ouvri yon konpayi an ayiti, ou byen isit , ekri yon liv sou Ayiti, men most importantly , paret tankou yon model pou timoun an Ayiti, pase kek zon an Ayiti e bay elev caye nouvo, pou yo ka ekri tout sak nan tet yo, sak fe yo tris, sa yo pa kopran mem jan avem.
_________________
Fo'w Kou-T T-Kout pandan lap jwe kout guita
Back to top
View user's profile Send private message

Author Message
T-Kout



Joined: 22 Sep 2010
Posts: 64
Location: QUEENS - NY

PostPosted: Thu May 08, 2014 4:20 pm Post subject: Reply with quote

Prof. Neg Timid, kot''w y la ?

Istwa Dayiti Pati 11 , map tan li.


mwen kopran ou bizi ak travay.
_________________
Fo'w Kou-T T-Kout pandan lap jwe kout guita
Back to top
View user's profile Send private message

Author Message
Neg Timid



Joined: 06 Apr 2006
Posts: 3258
Location: Brooklyn, NY/Gonaives-Artibonite

PostPosted: Mon May 26, 2014 11:54 pm Post subject: Reply with quote

Ti Kout,

Mwen la gason m. Se tan k'ap kraze m konsa. Menm l ou w mwen pase sou board la, se nan prese. Ti atik sou mizik ou w m'ap ekri yo pa anyen devan travay ki mande pou prepare kou sa yo... Pye m mare avk kou sa-a paske mwen vin pa gen ase tan pou ekri l... E mwen pa vle bay leson bouyi vide. Se yon travay ki mande anpil konsantrasyon.

NT

_________________
Richie est un grand musicien qui ne peut pas tre compris du commun des mortels, car les notes qu'il met sont trop leves pour les oreilles du vulgaire.
Back to top
View user's profile Send private message Send e-mail

Author Message
T-Kout



Joined: 22 Sep 2010
Posts: 64
Location: QUEENS - NY

PostPosted: Tue May 27, 2014 10:51 am Post subject: Reply with quote

Neg Timid wrote:
Ti Kout,

Mwen la gason m. Se tan k'ap kraze m konsa. Menm l ou w mwen pase sou board la, se nan prese. Ti atik sou mizik ou w m'ap ekri yo pa anyen devan travay ki mande pou prepare kou sa yo... Pye m mare avk kou sa-a paske mwen vin pa gen ase tan pou ekri l... E mwen pa vle bay leson bouyi vide. Se yon travay ki mande anpil konsantrasyon.

NT


Mesi anpil fr'm , pou repons la . Enbin , m'pa gin chwa non, m'oblij tann

tan juskas ke'm tounen pwatan Laughing
_________________
Fo'w Kou-T T-Kout pandan lap jwe kout guita
Back to top
View user's profile Send private message

This forum is locked: you cannot post, reply to, or edit topics.This topic is locked: you cannot edit posts or make replies. KOMPA! MAGAZINE Forum Index -> Let's Talk! All times are GMT - 5 Hours
Goto page Previous  1, 2, 3, 4  Next
Page 3 of 4


Jump to:  
You cannot post new topics in this forum
You cannot reply to topics in this forum
You cannot edit your posts in this forum
You cannot delete your posts in this forum
You cannot vote in polls in this forum
Geo Visitors Map


Powered by phpBB 2001,2003 phpBB Group Silver_Xire background picture BaRiMzI. made byBaRiMzI